Ο Σαλβαδόρ Νταλί (Καταλανός, Κόστα Μπράβα) και ο Ταμάζι Αραμπόβι (Γιαζίντι Κούρδος, Τιφλίδα) ζωγραφίζουν το ίδιο μοντέλο με διαφορά εκατό ετών.
Σε μια πλατεία της παλιάς πόλης, όπως και σε τόσα άλλα μέρη της Τιφλίδας, ένας ντόπιος ζωγράφος προσφέρει τα έργα του, κρεμώντας τα στον τοίχο ενός σπιτιού ή ακουμπώντας τα πάνω του, στο ύφος του Πιροσμάνι. Φωτογραφίζω δύο από αυτά: στο ένα ο Πικάσο και ο Νταλί, και στο άλλο ο Πιροσμάνι και ο Πικάσο ζωγραφίζουν το ίδιο μοντέλο, ο καθένας με τον δικό του τρόπο και στο δικό του ύφος.
Βλέποντας το ενδιαφέρον μου, ο ζωγράφος μού δίνει ένα πακέτο καρτ ποστάλ. Στις δεκαέξι κάρτες δύο ζωγράφοι (μερικές φορές τρεις) απεικονίζουν το ίδιο μοντέλο με διαφορετικό τρόπο, ο καθένας σύμφωνα με το προσωπικό του ύφος. Μου προτείνει ένα παιχνίδι: αν αναγνωρίσω όλους τους καλλιτέχνες, μπορώ να κρατήσω δωρεάν ολόκληρο το σετ. Με τους δυτικοευρωπαίους ζωγράφους τα καταφέρνω ακόμη καλά, και αναγνωρίζω επίσης τους Ρώσους κλασικούς, αλλά με τους σύγχρονους Γεωργιανούς, Ουκρανούς και Ρώσους ζωγράφους δυσκολεύομαι. Και σαν να μην έφτανε αυτό, εμφανίζονται και δύο Κούρδοι (!) ζωγράφοι. Ποιοι άραγε είναι αυτοί;
Αποδεικνύεται ότι ο Ταμάζι Αραμπόβι, ένας διεθνώς αναγνωρισμένος ζωγράφος με πολλές εκθέσεις και βραβεία στη Δυτική Ευρώπη, ανήκει στην κουρδική κοινότητα των Γιαζίντι που κατέφυγε στη Γεωργία πριν από διακόσια χρόνια. Βλέποντας το ενδιαφέρον μου και το κουρδικό μου παντελόνι, μου δείχνει κι άλλες σειρές έργων με θέμα τους πρόσφυγες της σφαγής του Σιντζάρ το 2014, καθώς και κουρδικούς γάμους στην Τιφλίδα, ανάμεσά τους και τον δικό του.
Όταν οι τρομοκράτες του ISIS κατέλαβαν την περιοχή του Σιντζάρ (Şengal/Shangal), που βρίσκεται στην πεδιάδα της Νινευή, σφαγίασαν χιλιάδες Κούρδους Γιαζίντι άνδρες και απήγαγαν δεκάδες χιλιάδες γυναίκες και παιδιά, ιδιαίτερα για να τα μετατρέψουν σε σκλάβους του σεξ. Οι Γιαζίντι της Τιφλίδας είχαν καταφύγει στον Καύκασο πολύ νωρίτερα, κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, για να γλιτώσουν από παρόμοιους διωγμούς.
Κουρδικοί γάμοι και πρόσωπα της κουρδικής κοινότητας στην Τιφλίδα. Παρακάτω, βιντεοσκόπηση μιας κουρδικής γιορτής στην αυλή του γιαζίντι ναού στην Τιφλίδα.
Στο φόντο των πινάκων εμφανίζονται τα περιγράμματα του γιαζίντι ναού και του κοινοτικού κέντρου στην Τιφλίδα, καθώς και πολλές γνωστές τοπικές μορφές, τις οποίες ο Tamazi αναγνωρίζει και κατονομάζει μία προς μία. «Αυτός εδώ είναι ο αρχηγός μας, είναι κάτι σαν…», διστάζει, «σαν τον βάιδα των Ρομά. Την επόμενη φορά που θα έρθεις, θα σε συστήσω σε αυτόν». Κατά διαστήματα περνάμε στα κουρδικά, αλλά μιλά μια πολύ αρχαϊκή διάλεκτο των Κουρμαντζί. Συζητάμε εκτενώς για τους τόπους και την κατάσταση των Κούρδων από τη νοτιοανατολική Τουρκία και το ιρανικό Κουρδιστάν που γνωρίζω. Μου δίνει τον αριθμό του τηλεφώνου του και συμφωνούμε ότι, στην επόμενη επίσκεψή μου στην Τιφλίδα, θα αφιερώσω τουλάχιστον μία ή δύο ημέρες ώστε να μου δείξει τα μέρη και τις προσωπικότητες της κουρδικής κοινότητας της Τιφλίδας, η οποία αριθμεί περίπου τρεις χιλιάδες ανθρώπους.
Add comment