En manto de lealdad completa, en persa

Hormuz es la isla de los hippies. Aquí, al borde del Golfo Pérsico, lejos del poder, hace años que jóvenes que encuentran difícil ajustarse al sistema pueden existir, y el sistema los tolera junto con su relativa libertad, en lugar de verlos causar problemas en las ciudades.

Esta chica toca la guitarra y canta a lo largo del camino que conduce a la formación geológica llamada el Santuario de Sal. ¿Qué hay de extraordinario en esto? Casi todo. En Irán, a las mujeres se les prohíbe cantar en público. También debería usar hiyab en público – bueno, no un niqab completo que cubra la cabeza y el cuello, pero un sombrero de vaquero no es exactamente lo que los legisladores tenían en mente. Y, además, lo que canta no es música pop moderna, sino un verso de Hafez: «man an ruz ke dar band-e to am âzâdam» – «desde aquel día que me ataste, soy libre».

Los turistas – todos persas salvo nosotros – se sientan junto a ella para fotografiarse y luego se van. Ella nos mira sorprendida cuando nos sentamos frente a ella y escuchamos en silencio por largo tiempo.

Este verso de Hafez se hizo ampliamente conocido en Irán gracias a la interpretación del gran cantante de blues Mohsen Namjoo, del álbum Toranj (Naranja) de 2007.

zolf bar bâd made tâ nadahi bar bâdam
nâz bonyâd nakon tâ nakoni bonyâdam
may makhor bâ hame kas tâ nakhonam khun-e jigar
saram kesh tâ nakashad sar be falak faryâdam
shahre-ye shahr masho tâ nanaham sar dar kuh
shuhr-e Shirin manma tâ nakoni Farhâdam
rahm kon bar man miskin va be faryâdam ras
tâ be khâk dar Âsaf na‑resad faryâdam
Hâfez az jûr-e to ḥâshâ ke be gardânad rûy
man az ân rûz ke dar band-e to‑am âzâdam
yâr-e bigâne mashow tâ nabari az khwisham
gham-e aghiyâr makhor tâ nakoni nâshâdam
rukh bar afruz ke fâregh koni az barg-e golam
ghad bar afraz ke az sarv koni âzâdam
sham’ har jam’ nasho varna besuzi mâ râ
yâd-e har qawm makon tâ naravi az yâdam
zolf bar bâd made tâ nadahi bar bâdam
nâz bonyâd nakon tâ nakoni bonyâdam

 

زلف بر باد مده تا ندهي بر بادم
ناز بنياد مکن تا نکني بنيادم
مي مخور با همه کس تا نخورم خون جگر
سرمکش تا نکشد سر به فلک فريادم
شهره ي شهر مشو تا ننهم سر در کوه
شور شيرين منما تا نکني فرهادم
رحم کن بر من مسکين و به فريادم رس
تا به خاک در آصف نرسد فريادم
حافظ از جور تو حاشا که بگرداند روي
من از آن روز که در بند توام آزادم
يار بيگانه مشو تا نبري از خويشم
غم اغيار مخور تا نکني ناشادم
رخ برافروز که فارغ کني از برگ گلم
قد برافراز که از سرو کني آزادم
شمع هر جمع مشو ورنه بسوزي ما را
ياد هر قوم مکن تا نروي از يادم
زلف بر باد مده تا ندهي بر بادم
ناز بنياد مکن تا نکني بنيادم

no dejes que tu cabello sea llevado por el viento, no sea que me entregues también a él
no construyas sobre coquetería, no sea que derribes mi fundación
no bebas con todos, no sea que beba la sangre de mi corazón
levanta mi cabeza, que mi cabeza no levante mi grito al cielo
no seas la celebridad de la ciudad, que no tenga que ocultarme en las montañas
no seas Shirin, que no tenga que convertirme en Farhad
ten misericordia de mí, desamparado, escucha mi clamor
que no caiga a la tierra antes de llegar al Más Sabio.
Hafez no apartará su rostro de tu severidad
porque desde aquel día, cuando me ataste, soy libre.
No te conviertas en extraña, que no me quites mi esencia
no cargues con el dolor de otros, que no me causes tristeza
ilumina tu rostro sobre mí, que olvide la hoja de mi rosa
levanta tu estatura, que olvide el ciprés
no seas una vela en cada reunión, que no me quemes
no recuerdes a todo el mundo, que no desaparezca de tu memoria
no dejes que tu cabello sea llevado por el viento, no sea que me entregues también a él
no construyas sobre coquetería, no sea que derribes mi fundación

«Őrt állok, mint mesékbe / Bebújtattál engemet talpig nehéz hűségbe» – «Hago guardia, como en los cuentos / Me cubriste con un manto de lealtad completa», diagnostica el poeta húngaro Attila József. En Hafez, esto es fundamental, apareciendo justo a la mitad de su poema de estructura circular, en la frase clave. Pero el poema trata de cómo él ya envolvería a su amada en un manto de lealtad completa. Podríamos llamarlo chauvinismo masculino oriental típico, hasta que comprendemos que los versos de Hafez son poemas sufíes: hablan tanto de una amada terrenal como de Dios. Es fácil de entender para quien creció en un contexto profundamente religioso, donde ambas eran vistos como una, hasta que una de ellos le dio un golpe. Y desde ese momento, ya no se trata solo de chauvinismo masculino, sino de la asombrosa hybris de la humanidad: el deseo de envolver incluso a Dios en el manto de lealdad completa.

Add comment